Blog dietetyczny Eatfit24

  • 31/05
    2017

    OTYŁOŚĆ - PROBLEM XXI WIEKU

     

    Otyłość to choroba wieloczynnikowa, rozwija się zazwyczaj powoli, poprzez nakładanie się na siebie czynników środowiskowych i społecznych. Coraz bardziej powszechna i niepokojąca jest nadwaga oraz otyłość pojawiająca się wśród dzieci i młodzieży.

     

    Pod względem rozmieszczenia tkanki tłuszczowej wyróżnia się dwa typy otyłości:

     * brzuszną (trzewną) – tkanka tłuszczowa skoncentrowana jest przede wszystkim wokół tułowia i jamy brzusznej, występuje częściej u mężczyzn. Skutkuje częstym występowaniem zaburzeń metabolicznych, m.in. miażdżycy i cukrzycy

     * udowo-pośladkowa (gynoidalna) – tkanka tłuszczowa jest rozmieszczona głównie w obrębie ud i pasa biodrowego, częściej występuje u kobiet. Najczęściej pojawiającymi się powikłaniami tego rodzaju otyłości są zmiany zwyrodnieniowe.

     

    Jak rozpoznajemy otyłość?

    Podstawowym kryterium rozpoznawania oraz klasyfikacji otyłości jest wskaźnik masy ciała – BMI (Body Mass Index), obliczany ze wzoru:

    BMI[kg/m2)=masa ciała [kg]/wzrost x wzrost [m2]

     

    Interpretacji otrzymanej wartości tego wskaźnika można dokonać za pomocą klasyfikacji opracowanej przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), przedstawioną w tabeli poniżej.

    Klasyfikacja

    BMI

    Niedowaga

    <18.50

    Prawidłowa masa ciała

    18.50-24.99

    Nadwaga

    25.00-29.99

    Otyłość I stopnia

    30.00-34.99

    Otyłość II stopnia

    35.00-39.99

    Otyłość III stopnia

    ≥40.00

     

    Należy jednak pamiętać, że wskaźnik BMI nie uwzględnia rozmieszczenia tkanki tłuszczowej w organizmie, zawartości tkanki mięśniowej, co powoduje, że wartość tego wskaźnika nie jest miarodajnym wynikiem dla osób ćwiczących regularnie, czy sportowców. Wskaźnika masy ciała nie używa się także w odniesieniu do dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia.

     

    Jednym z bardziej miarodajnych sposobów pomagających określić rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w ciele jest pomiar obwodu talii i bioder, na podstawie których można wyliczyć wskaźnik WHR. Zgodnie z tym wskaźnikiem otyłość brzuszna rozpoznawana jest, gdy wskaźnik ten wynosi u kobiet ≥0,85 i u mężczyzn ≥1,0. Natomiast wartości wskaźnika WHR u kobiet <0,85 i u mężczyzn <1,0 świadczą o występowaniu otyłości udowo-pośladkowej. Rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie można ocenić także przy pomocy wskaźnika WHtR, obliczając stosunek obwodu talii do wysokości ciała, według którego otyłość brzuszna dla osobników płci żeńskiej oraz męskiej rozpoznawana jest wówczas, gdy przekracza on wartość 0,5.

     

    W złożonym mechanizmie powstawania otyłości bierze udział wiele czynników, wyróżniamy jednak dwa podstawowe ich rodzaje:  genetyczne stanowiące 40% oraz pozostałe to w przeważającej mierze czynniki środowiskowe – je można zmieniać.

     

    Prawidłowym celem leczenia otyłości jest uzyskanie możliwej do osiągnięcia przez pacjenta redukcji masy ciała oraz prewencja ponownego przybierania na wadze.

     

    Otyłość, oprócz dyskomfortu wizualnego pacjenta powoduje występowanie takich objawów jak: pogorszenie samopoczucia, zwiększona potliwość, zmniejszona wydolność fizyczna, może wystąpić duszność wysiłkowa oraz szybkie męczenie się , bóle kręgosłupa, obciążonych stawów (np.kolanowych). Natomiast powikłania otyłości są bardzo poważne, wiele osób nie powiązuje ich właśnie z tym schorzeniem. Są to m.in.: zespół metaboliczny, cukrzyca, udar mózgu, nadciśnienie tętnicze, zakrzepica żylna, zespół bezdechu sennego, choroby nowotworowe (rak sutka, piersi, endometrium u kobiet, rak prostaty u mężczyzn, nowotwory przewodu pokarmowego: jelita grubego, pęcherzyka żółciowego), niealkoholowe stłuszczenie wątroby, kamica żółciowa, choroba refluksowa przełyku, zaburzenia hormonalne (u kobiet: zespół policystycznych jajników, niepłodność, wypadanie włosów, u mężczyzn: zaburzenie sprawności seksualnej), choroba zwyrodnieniowa stawów, rozstępy, lęk, depresja, niska samoocena.

     

    W celu redukcji masy ciała u osób z nadwagą i otyłością najbardziej racjonalne jest zastosowanie powolnej utraty masy ciała w tempie 0,5-1 kg tygodniowo.

     

    Najtrwalsze efekty, które nie zagrażają zdrowiu osoby otyłej poprzez powikłania uzyskuje się podczas powolnej utraty masy ciała. Podstawową metodą leczenia dietetycznego otyłości jest dieta niskoenergetyczna (redukcyjna). Aby odchudzanie stosując tą dietę było racjonalne powinna ona: dostarczać ilość energii mniejszą od dziennego zapotrzebowania kalorycznego oraz wszystkich potrzebnych dla organizmu składników odżywczych, zawierać 4-5 małych objętościowo posiłków, mieć na uwadze zwyczaje żywieniowe pacjenta, być łatwa do przygotowania oraz stosowana w domu i poza nim, być przystosowana do długotrwałego stosowania oraz być modelem żywienia na przyszłość. Dieta pacjenta powinna być indywidualnie dostosowana do jego aktywności fizycznej, towarzyszących schorzeń, wieku. Wymaganym dziennym deficytem energetycznym podczas stosowania diety redukcyjnej jest 500-1000 kcal, co pozwala na ubytek masy ciała średnio w ilości 0,5-1 kg tygodniowo. W celu utraty 1 kg tłuszczu należy uzyskać deficyt energetyczny w ilości 6000-7000 kcal.

     

    Literatura:

    1.Kłosiewicz-Latoszek L.: Co rozumiemy przez nadwagę i otyłość – definicje i typy otyłość. W: Otyłość zapobieganie i leczenie. PZWL, Warszawa 2009.

    2.Bernas M., Czech A.S., Tatoń J.: Otyłość zespół metaboliczny. PZWL, Warszawa 2007.

    3.Chabros E., Charzewska J., Pachocka L.: Ocena stanu odżywienia. W: Praktyczny podręcznik dietetyki. (red.) Jarosz M. Wydaw. IŻŻ, Warszawa 2010.

    4.Białkowska M.: Etiopatogeneza otyłości. Post. Nauk Med. 2011; XXIV(9).

    5.Gerd H. i wsp.: Medycyna wewnętrzna. PZWL. Warszawa 2007.

    6.Bik W.: Otyłość – objaw czy choroba o wielu obliczach? Med. Pasje. 2010.

    7.Białkowska M.: Otyłość zapobieganie i leczenie. PZWL. Warszawa 2009.

Nasi specjaliści

Mgr Natalia Szmyt

Absolwentka Gdańskiego Uniwer- sytetu Medycznego – studia licenc- jackie na kierunku Dietetyka oraz Akademii Morskiej w Gdyni – studia magisterskie na kierunku To- waroznawstwo, specjalność Usługi Żywieniowe i Dietetyka. Ukończyła również studia podyplomowe na Uni- wersytecie Warmińsko - Mazurskim – Menedżer Jakości i Bezpieczeństwa Żywności. Interesuje się chemią żywności, związkami bioaktywnymi oraz ich zmianami zachodzącymi podczas przetwarzania żywności.
 
 
Mgr inż. Sylwia Moroz

Absolwentka Uniwersytetu Warmiń- sko-Mazurskiego w Olsztynie na kierunku Dietetyka
oraz Technologia Żywności i Żywienie Człowieka. Dieta to dla niej styl życia, w którym oprócz odpowiedniego jedzenia, podstawą jest ruch i pozyty-wne myślenie. Interesuje się psycho- logicznymi aspektami odżywiania, dlatego też jest zwolenniczka holistycznego i indywidualnego podejścia do każdej osoby w myśl dewizy: w zdrowym ciele, zdrowy duch. Jest promotorką nie tyle pomocy doraźnej, co działania długofalowego, uczącego mądrych wyborów żywieniowych.
 
 
Lic. Wioletta Dobkowska

Absolwentka studiów licencjackich na kierunku dietetyka na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Posiada dużą wiedzę z zakresu dietoterapii otyłości i choroby refluk- sowej przełyku, o której pisała pracę licencjacką. Jej pasją jest eksperymen- towanie w kuchni, tworząc niskokalo- ryczne potrawy.
Newsletter
Chcesz być na bieżąco informowany o promocjach, nowościach oraz otrzymywać niezbędne informacje dot. zdrowego żwywienia ? Zostaw nam swój adres email.